بخش دوم؛ معرفی 10 شاعر مشهور معاصر ایران
همانطور که در این مرز و بوم از گذشتههای بسیار دور شاهد شاعرانی بزرگ بودهایم، در گذشتههای نزدیک نیز کم نبودهاند شاعران بزرگی که توانستهاند آثاری چشمگیر و ماندگار خلق کنند که فقط 10 نفر از آنها را نام خواهیم برد.
نیما یوشیج
نیما یوشیج،یکی از شاعران مشهور از خانوادهای بزرگ مازندرانی، در سال 1274 هجری شمسی در یوش متولد شد. پس از تحصیلات در مدرسه عالی سن لویی تهران، به کارمندی مشغول شد، اما به دلیل مغایرت با طبع خود این شغل را رها کرد. شاعری با سبکی نو و انقلابی بود، با اشعاری همچون “ققنوس” و “غراب” شهرت یافت. در سال 1338 به دلیل ذاتالریه درگذشت.
او علاوه بر شاعری بهعنوان داستاننویس و منتقد ادبی نیز شناخته شده است و دیوان شعر او از مهمترین آثار ادبی فارسی است. نیما با سرودن شعرافسانه، تحولی بنیادین در جریان شعر فارسی ایجاد کرد و به عنوان پدر شعر نوی فارسی یاد میشود. از مهمترین آثار نیما یوشیج میتوان به قصه رنگ پریده، منظومه نیما، شعر من و افسانه اشاره کرد
محمد تقی بهار
محمد تقی بهار، ملقب به “ملک الشعرا”، از برجستهترین شاعران، نویسندگان، و ادیبان ایران است. وی در سال 1265 به دنیا آمد و در سال 1330 درگذشت. بهار علاوه بر شاعری، به عنوان یک روزنامهنگار، سیاستمدار، و ادیب نیز شناخته میشود. آثار او، از جمله منظومه چهار خطابه، سبکشناسی و دیوان اشعار، نمونههایی از دانش و فرهنگ ایران را به تصویر میکشند. بهار با کلامی بینظیر و زبانی زیبا، مانند جامی، در عرصه شعر ایرانی شهرت دارد و اثرات بارزی بر ادبیات فارسی گذاشته است.
سهراب سپهری
سهراب سپهری، یکی از برجستهترین شاعران و نقاشان ایران، در سال ۱۳۰۷ درشهر قم متولد شد او در شهر کاشان بزرگ شد. او در دانشکده هنرهای زیبا درس خواند و پس از تحصیل، به عنوان کارمند در شرکت نفت مشغول به کار شد اما هنوز هم به هنر و شعربسیار علاقمند بود. او علاوه بر شعر، به نقاشی نیز مشغول بود و آثارش در نمایشگاههای بینالمللی به نمایش گذاشته شد.
سهراب سپهری شعر خود را به سبک نیمایی آغاز کرد، اما به تدریج با دیدگاهی متفاوت، شعر خود را به سمت شیوهای جدید کشاند. از آثار معروف او میتوان به “صدای پای آب”، “مسافر” و “شرق اندوه” اشاره کرد. آثار او در قالب هشت کتاب منتشر شده است که اولین اثر “مرگ رنگ” نام دارد. سهراب سپهری در سن ۵۱ سالگی بر اثر سرطان درگذشت
پروین اعتصامی
رخشنده اعتصامی “پروین” مشهورترین زن شاعر معاصر ایرانی است که در سال 1285 در شهر تبریز به دنیا آمد. اوفرزند یوسف اعتصامی، شاعر و مترجم آن زمان بود. پروین در مدرسه آمریکایی درس خواند و به سه زبان مسلط بود. او شاگرد اساتیدی چون دهخدا و ملک الشعرا بهار بوده است.
پروین در سن ۲۸ سالگی ازدواج کرد اما ازدواج او به جدایی ختم شد. او بعد از جدایی از همسرش در کتابخانه دانشسرای عالی به کار مشغول شد. او در سال ۱۳۲۰ و زمانی که ۳۵ سال داشت در اثر بیماری حصبه درگذشت. تنها یک دیوان شعر در قالبهایی مانند مثنوی از او به چاپ رسیده که دارای ۶۰۶ شعر است
احمد شاملو
احمد شاملو، شاعر، نویسنده، روزنامهنگار و مترجم ایرانی، در سال ۱۳۰۴ متولد شد. او به نام تخلص “الف. بامداد” شناخته میشود و برخی او را “شاعر آزادی” نیز مینامند. شاملو بیشتر از همه به خاطر ترجمهی شازده کوچولو و شعرهایی که برای همسرش آیدا میسرود شناخته شده است. او به عنوان مبدع شعر سپید در ادبیات فارسی شناخته میشود..
آثار شاملو شامل دفترهای شعری با عناوین مختلفی مانند “هوای تازه”، “باغ آینه”، “لحظهها و همیشه” و “آیدا در آینه” میباشد. او به عنوان نویسنده داستان و فیلمنامهنویس نیز فعالیت داشت و مجموعه کتاب “کوچه” از آثار او است. شاملو پس از مدتی بیماری در سال ۱۳۷۹ درگذشت، اما آثارش همچنان در قلب مردم و ادبیات ایران جاودانه است
فریدون مشیری
فریدون مشیری، شاعر معاصری که در دل تاریخ ادبیات ایران جایگاه ویژهای دارد. او در سال ۱۳۰۵ در تهران متولد شد. تحصیلات خود را در دارالفنون گذراند و سپس در اداره پست و تلگراف به کار مشغول شد. او به روزنامهنگاری و فعالیت در مجلات ادبی علاقه داشت. او هرگز تحصیلات خود را کامل نکرد ولی توانست در عرصه ادبیات شاعری پرآوازه شود.
نخستین مجموعه شعر او با نام “تشنه طوفان” در سال ۱۳۳۳ منتشر شد که نشان از استقبال عمومی از آثارش داشت. او بهویژه با شعر “کوچه” شهرت یافت که نمایانگر زیباییهای زندگی بود. از آثار مشهور دیگر او میتوان به “گناه دریا”، “ابر و کوچه” و “از دریچه ماه” اشاره کرد. او در ۳ آبانماه ۱۳۷۹ خورشیدی در ۷۴ سالگی در تهران در گذشت
فروغ فرخزاد
فروغ الزمان فرخزاد شاعر معروفی که با وجود عمر کوتاه، اثری جاودانه بر جای گذاشته است. او در دورانی که شعر معمولاً مردانه بود، با شعری زنانه و مدرن، نمایی جدید از زندگی را به تصویر کشید. شعرهایش زنده، پویا و بدون مرز زمانی هستند، که همچون آینهای واقعی، واقعیتهای زندگی را به تصویر میکشند.
اشعار او به چندین زبان در سراسر جهان ترجمه شده و او را جزو بهترین شاعران معاصر ایران میشمارند. فروغ فرخزاد با “اسیر”،” دیوار” و “عصیان”، کار خود را آغاز کرده و با “تولدی دیگر” و”ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد”، جایگاه خود را برای همیشه در شعر معاصر ایران ثبت کرد. فروغ ، متولد 1313 در تهران بود و در سن 32 سالگی در صانحه تصادف در گذشت
مهدی اخوان ثالث
مهدی اخوان ثالث، شاعر برجسته ایرانی، در سال 1306 در خراسان به دنیا آمد. او به خاطر تسلط بر شعر کلاسیک و معاصر، و همچنین موسیقی خراسانی مشهور شد. آثار او،دارای مضامین اجتماعی و سیاسی بوده و اغلب با لحن حماسی و صلابت بیان میشوند. اخوان ثالث، آثاری مانند “زمستان” و “آخر شاهنامه” را به جامعه ارائه کرده است.
وی با تخلص “م.امید” شناخته میشود و به عنوان یکی از بهترین شاعران معاصر ایران معرفی میشود. اشعار اخوان ثالث، از جمله “ارغنون” و “دوزخ اما سرد”، با استفاده از فرهنگ خراسان، عمیقاً در دلهای خوانندگان خود ریشه میزنند و او را یکی از شاعران برجسته و الهامبخش ادبیات فارسی میسازد
شهریار
سید محمد حسین بهجت تبریزی، متخلص به شهریار، شاعری بزرگ ایرانی اهل تبریز بود که به دلیل شعرهای زیبا و ارزشمندش، در تاریخ ادبیات ایران جایگاه ویژهای دارد. او از جمله شاعرانی بود که با استفاده از زبان فارسی و ترکی، احساسات خود را با شکوه و زیبایی به تصویر میکشید. زندگی شهریار پر از ماجراها و اتفاقاتی بود که در شعرهایش به زیبایی بازتاب یافت.
از جمله شعرهای معروف شهریار میتوان به “علی ای همای رحمت”، “آمدی جانم به قربانت” و “حیدر بابایه سلام” اشاره کرد. وی در سال 1285 در روستای خشکناب متولد شد و پس از تحصیل در تبریز و تهران، به عنوان شاعری فراتر از مرزهای زبان و مکان شناخته شد. درسال 1367 به دلیل بیماری درگذشت و پس از فوت، در مقبره الشعرا تبریز به خاک سپرده شد
هوشنگ ابتهاج
هوشنگ ابتهاج، ملقب به “سایه” از برجستهترین شعرای معاصر ایران بود که در سال 1306 در شهر رشت متولد شد. او دوران تحصیل ابتدایی را در زادگاهش سپری کرد وسپس برای تحصیل به تهران رفت و پس از آن، در سبکهای مختلف شعر مانند غزل، مثنوی و شعر نو به خلق آثار پرداخت. ابتهاج به دلیل آثارش، جوایز متعددی از جمله نشان عالی هنر برای صلح را دریافت کرد.
هوشنگ ابتهاج همچنین یک پژوهشگر برجسته ادبیات و موسیقی ایرانی بود. او در سال ۱۳۶۶ به آلمان مهاجرت کرد و مدتی فعالیتهای خود را در آنجا ادامه داد. کتابهایی همچون “سراب”، “سیاهمشق” و “بانگ نی” از معروفترین آثار اوست. او در سال1401، در کشورآلمان چشم از جهان فرو بست و آرامگاهش در باغ محتشم رشت قرار دارد
شاعران مشهوری که در این مقاله معرفی شدند، تنها تعداد اندکی از شخصیتهای ادبی ایران بودند. شاعران برجستهای که نامشان در این لیست نبود هم، قطعا درتاریخ ادبیات کشور ایران جایگاه ویژهای دارند
به قلم :محمداحمدی (مریانجی)